Os inicios
deste deporte están envolvidos nunha nebulosa, mesturados con realidade e
lenda. Parece ser, e por isto inclínanse a maioría dos autores e
estudiosos do tema, que na década de 1870 comezouse a xogar en Inglaterra,
nun club de tenis, con material totalmente improvisado e un día chuvioso
que impedía practicar o tenis. Este material estaría composto polas tapas
de madeira de caixas de puros, utilizadas como raquetas, tapóns de cortiza
de botellas de champagne, debidamente cortados, como pelotas, e a
superficie dunha mesa de billar, dividida por uns libros, como mesa de
xogo. Indubidablemente, aquí mestúrase a lenda coa realidade.
Os estudantes
universitarios adoptaron rapidamente o entón xogo de salón en toda Inglaterra, e
xa en 1891, Charles Barter, de Blucestershire, rexistrou unha patente con bólas
de cortiza, e pola mesma data, James Gibb, famoso atleta fundador da AAA,
improvisou un material que consistía nunha rede fixa a dous postes e sobre unha
superficie de madeira elevada do chan, inventando un xogo de 21 puntos e con
pelotas de goma. En 1884, a firma Ayres Ltda. xa anunciaba un xogo de tenis en
miniatura. Gibb atopa en América pequenas bólas de celuloide, introducíndoas no
xogo cun éxito inmediato.
Xa en 1901
celebráronse en Inglaterra grandes torneos de tenis de mesa con participación de
300 xogadores e con premios en metálico por importe de ata 25 libras. Nese ano
constituíuse en Inglaterra a Asociación de Ping-Pong. Os principais xogadores
ingleses da época desempeñarían un gran papel na evolución do tenis de mesa
mundial. Atribúese a Goode a invención da raqueta recuberta de goma por ambas as
caras. Este xogador forrou a súa raqueta cun pano de goma similar ao que
utilizaban os farmacéuticos para colocar encima do mostrador onde facían os
cambios aos clientes. Grazas ao seu invento, Goode gañou moitos torneos.
Ata 1926 non se
constituíu a Federación Internacional, en Londres, e coincidindo co I Campionato
do Mundo, no cal participaron xogadores de Hungría, Austria, Inglaterra, India,
País de Gales, Checoslovaquia e Alemaña, aínda que a participación feminina
reduciuse a once inglesas, dúas austriacas e unha húngara.
Nese momento
histórico, o tenis de mesa comezaba a desenvolverse como deporte, pero aínda nin
se pensaba en que fose olímpico, pois primeiro había que organizalo e
reglamentarlo debidamente, tarefa que se impuxo como prioritaria a Federación
Internacional.
No ano 1967
existían xa 89 asociacións nacionais afiliadas á Federación Internacional, e no
congreso ou asemblea bienal celebrado devandito ano en Estocolmo prodúcese un
forte debate sobre a conveniencia ou non de que o tenis de mesa fose deporte
olímpico.
Non sería, con todo, ata novembro
de 1977 cando o director
técnico do COI, Harry Banks, escribiu oficialmente á Federación
Internacional, comunicándolle que o Comité Olímpico Internacional, na súa
sesión 79 celebrada en Praga, acordara recoñecer ao tenis de mesa como
deporte olímpico. A continuación comezaron as negociacións para lograr que
o tenis de mesa figurase no programa dos Xogos Olímpicos.
No
transcurso do XI Congreso Olímpico en Baden-Baden, e da 84 sesión do COI,
en setembro de 1981, acordouse a inclusión deste deporte nos Xogos. No
entanto isto, baixo a Carta Constitucional do COI o programa para a
Olimpíada de 1984 en Los Ángeles non puido ser alterado, así que ata os
Xogos de Seúl, en 1988, non se incluíu o tenis de mesa no programa
oficial.
No ano 1918 xa se
xogaba ao ping-pong en Vigo, aínda que en domicilios particulares, segundo
recordaba na súa época don Manuel Sanjurjo Otero, prestixioso industrial vigués.
Non cabe dúbida de que moito tiveron que ver nesta pronta implantación en
Galicia do noso deporte os funcionarios británicos do Cable inglés, entidade de
comunicacións que se estableceu en Vigo a mediados de mil oitocentos e que
trouxo á cidade olívica a práctica do tenis de campo.
Xa a partir de
1927 téñense noticias de competicións entre entidades que, segundo
manifestacións de Pancho Rei e o portugués fincado en Vigo, Víctor Homen de
Almeida -quen habería de ser anos máis tarde o cónsul perpetuo do seu país na
cidade-, empezouse a practicar nos locais que dispuña o Real Club Náutico no
edificio do Gran Hotel, situado na rúa Policarpo Sanz asomando á praza da Porta
do Sol. Neste mesmo ano celebrouse un partido internacional amigable entre o
Académico Fútbol Clube do Porto e o Real Club Náutico de Vigo, vencendo os
lusitanos por 5-0, quen aliñaron a Mario Duarte, Nuno Cardono e Víctor Homen de
Almeida, facéndoo polos vigueses Owen, Mayers e Rodrigo Alonso, o que fai supor
que os dous primeiros eran ingleses fincados en Vigo e moi probablemente
funcionarios do Cable Inglés.
Dous anos despois
celebrouse un encontro entre os equipos do Cable Inglés e o Real Club Náutico,
única sociedade na que, por entón, practicábase o tenis de mesa, destacando
xogadores como Fernando de Feixe (posteriormente promotor das Federacións
Galegas de Tenis e Tenis de Mesa), Telis da Riva, Camilo Molins, Pancho Rei,
Fefecho Bárcena, etc.
Foi precisamente
no Real Club Náutico onde se celebrou en 1931 o primeiro campionato de Vigo en
damas e cabaleiros, gañándoo en mulleres Mariña Conde, e en homes Pancho Rei.
A Federación
Galega creouse en Vigo en 1943 a instancias de Fernando de Feixe. O seu primeiro
presidente foi Fernando Molins, sucedéndolle ao ano seguinte Quintín Alonso Gil,
quen traduciu ao español o Regulamento do Tenis de Mesa Francés. Os primeiros
campionatos oficiais de Vigo celebráronse no Club de Campo, sendo campión
Segundo Puga.
En 1946 accede á
presidencia federativa Pedro Fernández do Pazo e organiza por primeira vez os
Campionatos Galegos, en Vigo, conquistando o título individual Segundo Puga. En
1947 dispútanse os Campionatos Galegos na Coruña, con Arturo Gonzáles como
gandos individual. En 1948 proclámase campión Víctor García, do Náutico de Vigo.
En 1950 aparece Afonso Cabanelas, gañando a final do Galego a Víctor García,
revalidando ano tras ano en cordón de Campión, as máis das veces con Monge como
finalista. Este derrotaría a Cabanelas nos anos 56 e 60.
En 1957 é nomeado
presidente Vicente Fernández Rodríguez, quen sucede a Antonio Freire Costas.
Dous anos máis tarde faise cargo da presidencia Federativa Galega Arturo
González Meira. En 1961, por disposición superior, desaparecen as Federacións
Rexionais e xorden as Provinciais. Este ano celébranse os Campionatos Galegos na
Coruña coa participación de xogadores coruñeses e vigueses, copando estes
últimos todos os títulos e o individual unha vez máis Cabanelas. En 1971 por
primeira vez un galego, o vigués José Moredo, alcanza a intencionalidade
absoluta en dúas ocasións.
A Federación
Galega volveu a reconstituirse no ano 1989, baixo a presidencia de Eugenio Monge
Lozano, respondendo ao novo organigrama Federativo Nacional.
Vigo foi a cidade, logo de Madrid e Barcelona, que
primeiro organizou un Campionato de España (1953), o que repetiu en 1964 e 1978.
En Vigo disputouse tamén o primeiro Campionato de España Xuvenil (1964), a Copa
Ibérica (1996) e o Campionato de España de Veteranos (1997), ademais do partido
Internacional Absoluto España-Iugoslavia (1999) e agora o amigable
España-Portugal (2000). Un vigués, Enrique Branco Fernández foi elixido
presidente da Federación Española en 1981, logo dunha longa hexemonía catalá no
cargo, intercalada co madrileño Carlos Spinelli. Dous Campionatos de España de
Xuvenís desenvolvéronse na Coruña (1973) e Ferrol (1988) e outro de Veteranos en
Cambados (1993). Tamén se celebrou en Narón o Campionato de España Absoluto no
ano 1991, así como en Ortigueira un Torneo Nacional Infantil-Xuvenil e en Ferrol
o Torneo Nacional Alevín, Infantil, Xuvenil e Sub-21 deste último ano. Así mesmo
constituíuse en Vigo a Confederación Iberoamericana de Tenis de Mesa (1981)
celebrándose os primeiros xogos no Círculo Mercantil con doce nacións
participantes.
O Tenis de Mesa
en Narón empeza a organizarse en setembro de 1981 mediante unha liga municipal
formada por dezaoito equipos de diferentes asociacións veciñais e colexios do
municipio.
No ano 1982 créanse diversas
escolas municipais nos locais das asociacións de veciños, participando un
total
de 330 deportistas.
Todas estas actividades serviron
para que no ano 1993, por iniciativa de Manuel Leirachá e coa colaboración
de Antonio
Lasén, Maximino Sobrino, Juan Couce e do entón concelleiro de deportes do
Concello de Narón, José Luis Dapena, constituísese oficialmente o Club
Narón, co fin de poder participar en competicións oficiais.
Inicio»